Polecane

Ty też jesteś Twardą Sztuką?

Ty, ciekawy sztuki!

Który artysta był największym szaleńcem?  Czy ten papierek na podłodze w galerii jest sztuką? Istnieją jakieś ciekawe, ale naprawdę ciekawe książki o sztuce, podcasty? Filmy? Aplikacje na telefon? Chcesz wiedzieć, jak jeszcze w ciekawy sposób możesz poruszać się w świecie sztuki? A może posiadłeś już całą podręcznikową wiedzę o sztuce i szukasz czegoś więcej? Rozgość się na mojej stronie.

Maturzysto! Uczniu!

Wybierasz historię sztuki jako przedmiot maturalny? Szukasz dodatkowych ćwiczeń, arkuszy, materiałów? A może po prostu chcesz poszerzyć swoją wiedzę w obszarze sztuki lub zaskoczyć innych ciekawostkami z tej dziedziny? Dobrze trafiłeś! Jestem tu dla Ciebie!
***Szczególnie polecam Ci Strefę Maturzysty (zadania, wiedza) oraz To ciekawe (sztuka podana w interesujących formach). Polecam też wyszukiwanie pożądanych tematów za pomocą tagów po prawej stronie >>>

Nauczycielu!

Szukasz merytorycznych i interesujących materiałów do pracy z uczniami w szkole? Chcesz zarazić ich miłością do sztuki, otwartością, pobudzić kreatywne myślenie, pokazać, jak bardzo sztuka już ich intryguje (choć  może jeszcze o tym nie wiedzą 🙂 )? Chcesz razem ze mną odczarowywać marginalizowanie przedmiotów artystycznych w szkołach? Czy przygotowujesz swoją grupę do matury z historii sztuki? Nawet nie wiesz, jak się cieszę się, że jesteś!
***Wam dedykuję zakładkę Materiały dydaktyczne (propozycje lekcji, gotowe zadania…). Dodatkowe zadania i materiały na poziomie maturalnym znajdziesz w Strefie maturzysty, natomiast To ciekawe to kopalnia natchnień, pomysłów i inspiracji do wykorzystania. Smacznego!

Artyści poza kierunkami cz. 2/3

Szukanie własnej drogi artystycznej i języka wyrazu jest kwestią bardzo indywidualną. Przecież bardzo często artysta inspiruje się różnymi aspektami życia, współczesnymi lub historycznymi nurtami, wydarzeniami. Czasem “wyrzuca”  na płótno swoje trudne przeżycia. Jak sklasyfikować takich artystów? Jaką łatkę nurtu im nadać? Bardzo często po prostu się nie da. Możemy jedynie opisywać wpływy jakie widzimy w ich twórczości i ogólnie określić w jakich czasach (wieku, latach) tworzyli.

W tym wpisie kolejni, wielcy indywidualiści:
Paul Klee
Edward Wittig
Frida Kahlo
Edward Hopper
Karol Hiller

Paul Klee urodził się 1879 w Münchenbuchsee w Szwajcarii. Wywodził się z rodziny o tradycjach artystycznych. Jego ojciec przez wiele lat był nauczycielem muzyki w seminarium nauczycielskim koło Berna. Sam Paul na początku swojej drogi rozważał właśnie karierę muzyka. Jednak ostatecznie podjął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Dużo podróżował, między innymi do Włoch i Turcji. Ostatecznie malarz osiadł w Monachium. W tym czasie tworzyli również Wassily Kandinsky i Franz Marc. Zawarta pomiędzy artystami znajomość zaowocowała utworzeniem ugrupowania artystycznego „Der Blaue Reiter” co miało decydujący wpływ na jego drogę artystyczną. Jego twórczość bardzo trudno jednoznacznie sklasyfikować. W wielu obrazach granica między kompozycjami figuratywnymi a abstrakcją zaciera się. Artysta wywarł ogromny wpływ na późniejsze nurty awangardowe w malarstwie europejskim. Zmarł w 1940 w Muralto. Był niezwykle wszechstronnym artystą, a także cenionym nauczycielem akademickim.

Klee, Senecio, 1922, Kunstmuseum Basel
Klee, Ad Parnassum, 1932
Klee, Insula dulcamara, 1938, Zentrum Paul Klee, Bern
Klee, Ćwierkająca Maszyna, 1922, Museum of Modern Art.

Edward Wittig urodził się 22 września w 1879 w Warszawie. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu oraz w École des Beaux-Arts w Paryżu. Należał m.in. do Towarzystwa Artystów Polskich “Sztuka” i ugrupowania Rytm. We wczesnym okresie tworzył rzeźby o tematyce symbolicznej, wykazujące pewne wpływy Auguste Rodina, widoczne we wrażliwym modelunku powierzchni bryły. Wkrótce jednak w jego twórczości pojawiła się skłonność do klarownego układu kompozycyjnego opartego na mocnych kontrastach jasno rozgraniczonych brył. Około 1910 artysta zaczął się już programowo skłaniać ku tak zwanemu nowemu klasycyzmowi, ogólnoeuropejskiej tendencji stanowiącej reakcję na rodinizm w rzeźbie. Forma jego prac stała się monumentalna a zarazem uproszczona, wyzbyta z wszelkich detali i niuansów modelunku. W dziełach Wittiga upatrywano „złotego środka” pomiędzy tradycją akademicką a nowatorskimi, dążącymi do syntezy prądami artystycznymi. Zmarł 3 marca 1941 roku. Został pochowany na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim.

Frida Kahlo urodziła się 6 lipca 1907 roku na przedmieściach Meksyku. Życie od dzieciństwa jej nie oszczędzało. W wieku 6 lat zachorowała na polio. Wskutek choroby już zawsze miała jedną nogę chudszą. W 1925 roku doznała ciężkich obrażeń w wypadku – autobus, którym jechała, zderzył się z trolejbusem. W 1929 roku wyszła za mąż za meksykańskiego artystę – Diego Riverę. Ich związek był bardzo burzliwy. Frida mawiała, że Diego był drugim wypadkiem, który ją spotkał. Obrazy Fridy, choć klasyfikowane jako surrealistyczne, traktują o bolączkach cielesnych. Autoportrety nie szczędzą widzowi krwi, zranionych serc i straconych płodów. Kahlo malowała również portrety i martwą naturę. Mówiła, że “nigdy nie maluje fikcji”. Ciosem prosto w serce był dla niej romans Diego z jej własną siostrą Cristiną. Kilkukrotnie poroniła, a urazy z wypadku zaczęły dokuczać na powrót. W końcu rozwiodła się z Diegiem, by rok później ponownie wyjść za niego za mąż. Zmarła 13 lipca 1954. Pośmiertnie urządzono pierwszy raz wspólną wystawę Fridy i Diego. Rivera uświadomił sobie wtedy, że Kahlo była jego miłością życia. W domu malarki – nazywanym La Casa Azul (niebieski dom), w miasteczku Coyacan, gdzie się urodziła, urządzono muzeum. Nurt, w którym malowała, okrzyknięto realizmem neomeksykańskim. Kraj docenił jej zamiłowanie do patriotyzmu, promowania lokalnej kultury, a świat chciał dowiedzieć się więcej o tej silnej, zdolnej i niezwykłej kobiecie.

Edward Hopper urodził się w 1882 roku w stanie Nowy Jork. Jest jednym z najwybitniejszych artystów żyjących i tworzących w XX wieku w Stanach Zjednoczonych, znany przede wszystkim ze swoich grafik i ilustracji. Jego obrazy wywarły duży wpływ na kulturę amerykańską, stając się częstym elementem scenografii w amerykańskich filmach lub elementem reprodukowanym na pocztówkach. Przewodnim motywem w twórczości Edwarda Hoppera jest ówczesna amerykańska rzeczywistość. Malarz obrazuje prostotę i przygnębiającą codzienność bijącą z amerykańskiego krajobrazu, trafnie portretuje również mieszkańców miasta, ukazując samotnych ludzi, którzy pogubili się wśród zgiełku nowojorskich ulic i budynków. Do śmierci artysty, która miała miejsce w 1967 roku w Nowym Jorku, powstało wiele ważnych i znaczących prac. Wydaje się, że wartość obrazów Hoppera rosła z każdym rokiem – analogicznie do cen dzieł sztuki, które nieustannie szły w górę, bez względu na kryzysy ekonomiczne w Stanach Zjednoczonych.

Hopper, Nocne marki, 1942, Art Institute of Chicago
Hopper, Poranne słońce, 1952, Columbus Museum of Art

Karol Hiller urodził się 1 grudnia 1891 roku w Łodzi. Studiował chemię w Wyższej Szkole Technicznej w Darmstadt, budownictwo w Warszawskim Instytucie Politechnicznym i malarstwo w Ukraińskiej Akademii Sztuki w Kijowie, gdzie zetknął się z bizantyńsko- ruską tradycją malarstwa, która wywarła, zwłaszcza na początku, silny wpływ na jego prace. Po osiedleniu się w Łodzi w 1921 roku, pod wrażeniem „naturalnie” futurystycznego i kubistycznego miasta fabryk, zaczął tworzyć kompozycje abstrakcyjne z użyciem quasi- maszynowych i przemysłowych elementów. W latach 30. coraz częściej przedstawiał prace abstrakcyjne wykorzystujące formy organiczne, zwykle o metaforycznym znaczeniu, w których wyraźnie zaznaczała się fascynacja surrealizmem. Hiller był również autorem malowideł ściennych i witraży; wykonywał ekslibrisy, linoryty, litografie, plakaty i fotomontaże. Zilustrował wiele książek, m.in. zakomponował okładkę książki Ary’ego Szternfelda “Initiation a la Cosmonautique”. Projektował scenografię do spektaklów teatralnych i okładki dla wydawnictwa “Renaissance” i L. Fiszera w Łodzi. Zginął w 1939 rozstrzelany w lasach lućmierskich pod Łodzią.

Hiller, Kompozycja heliograficzna XXXVI, 1937
Hiller, Kompozycja ze spiralą, 1928

Aut.: Julia Pasek

Artyści poza kierunkami cz. 1/3

Sztuka jest dla nas wyzwaniem, m.in. dlatego, że tak jak świat w którym żyjemy, jest niezwykle zróżnicowana i nie może być zdefiniowana za pomocą typowych tematów, czy cech wizualnych charakterystycznych wyłącznie dla niej. Artyści przedstawiając swoje wizje, chcieli by wymuszały one na widzach osobisty udział w sztuce i ich bardziej emocjonalną reakcję. Zabiegi te, które miały na celu wywołać większe zaangażowanie u odbiorcy wszelkich dzieł, pokazują o ile znaczenie sztuki jest ważniejsze od tego co sama przedstawia.

Z przyjemnością zapraszamy więc na kolejną wyprawę, uwzględniającą znanych artystów, których ciężko wpisać w ramy epok, czy stylów. Prezentujemy zatem pierwszą część twórców, którzy działali poza przyjętymi schematami, a zasługują na ważne miejsce w historii.

W tym wpisie występują:
Amadeo Modigliani
Maurice Utrillo
Marc Chagall
Henri Rousseau
Pierre Bonnard

Amedeo Modigliani urodził się 12 lipca 1884 roku we włosko-żydowskiej rodzinie w Livorno. W 1906 r. przeprowadził się do Paryża. Tam nawiązał kontakt ze
znaczącymi artystami jak Pablo Picasso i Constantin Brâncuși. Współczesną sławę Modigliani zawdzięcza przede wszystkim swoim obrazom przedstawiającym akty, uchodzącym w jego czasach za skandalizujące, a zaakceptowane dopiero później. Najbardziej znane są jego portrety kobiet o łabędzich szyjach i delikatnych, wydłużonych rysach. Do wielu z nich pozowała
Modiglianiemu jego ukochana muza – Jeanne Hébuterne. Malarz wypracował własny styl pełen elegancji i subtelności. Postać Modiglianiego otacza legenda  niedocenianego artysty, który żyje w biedzie, oraz namiętnego kochanka, korzystającego z uroków życia. Zmarł w wieku 36 lat na gruźlicę.

Modigliani, Portret Jacques’a Lipchitza i jego żony Berthe Lipchitz, 1916, Art Institute of Chicago
Modigliani, Żydówka, ok. 1908, kolekcja prywatna

Maurice Utrillo urodził się pierwszego dnia Świąt Bożego Narodzenia w 1883 roku. Jego matką była Susanne Valado – szesnastoletnia modelka paryskich artystów, która również sięgała często po pędzel. Utrillo zaczął malować w ramach terapii zwalczania alkoholizmu w wieku 18 lat. Do 1903 namalował już setki widoków paryskiego przedmieścia Montmagny. Jego pierwsze obrazy zdradzają wpływy Camille’a Pissarra i Alfreda Sisleya. W 1924 wskutek postępującej choroby alkoholowej trafił do więzienia i usiłował popełnić samobójstwo. Głównym tematem prac artysty był pejzaż miejski (wąskie, ubogie uliczki, zaułki paryskie, szare mury, małe miasteczka, prowincjonalne kościółki). Malował też portrety i martwe natury. Sporadycznie zajmował się scenografią: w 1926 wykonał dekoracje dla zespołu Balety Rosyjskie Sergiusza Diagilewa, w 1948 współpracował z Operą Komiczną w Paryżu. Zmarł w 1955 roku na zapalenie płuc.

Marc Chagall urodził się w 1887 roku, niedaleko Witebska w Imperium Rosyjskim. Pochodził z rodziny żydowskiej, a jego prawdziwe imię i nazwisko brzmiało: Mojsza Zacharowicz Szagałow. W wieku 19 lat wyjechał do Petersburga, gdzie rozpoczął naukę w Szkole Carskiego Towarzystwa Upowszechniania Sztuki. Pierwszym sukcesem początkującego artysty było otrzymanie stypendium umożliwiającego wyjazd do Paryża. Tam młody Chagall związał się z modną wówczas grupą artystów skupionych wokół dzielnicy Montparnasse. Cztery lata później miał już pierwszą wystawę indywidualną w popularnej wówczas berlińskiej galerii „Der Sturm”. W przypadku Marca Chagalla trudno mówić o jednym konkretnym stylu malarskim, w jego dziełach można odnaleźć surrealizm, sztukę naiwną, impresjonizm, ale chyba na większości odbiorców największe wrażenie robią żywe, wspaniale dobrane kolory.

Henri Rousseau urodził się 21 maja 1844 roku w Laval, mieście położonym na zachodzie Francji. W 1871 roku Rousseau podjął pracę w Urzędzie Akcyzowym i w tamtym właśnie czasie zaczął malować. Ponieważ odbywał długie dyżury, wypełniał ten czas, rozstawiając sztalugi obok budynku urzędu i tworzył. W 1885 roku wystawił nawet swoje prace na Salonie Odrzuconych. W 1886 roku Paul Signac, który zainteresował się pracami Rousseau, zaprosił go do wzięcia udziału w nowej wystawie – Salonie Artystów Niezależnych. Niestety publiczność i krytycy byli dość sarkastyczni w stosunku do sztuki, jaką uprawiał. Twierdzili, że takie prace równie dobrze mogłoby namalować dziecko. Rousseau w malarstwie wykroczył poza swoją epokę. Jego styl odznacza się oryginalnością, nowoczesnością, posiada wymiar fantastyczny i oniryczny. Zalicza się do grona tych artystów, których geniusz został doceniony dopiero po śmierci. Zmarł w nędzy 2 września 1910 roku z powodu gangreny.

Rousseau, Autoportret artysty z lampą, 1903, Musée Picasso, Paryż
Rousseau, Śpiąca Cyganka, 1897, Museum of Modern Art, Nowy Jork

Pierre Bonnard urodził się 3 października 1867 roku w podparyskim miasteczku Fontenay-aux-Roses. Już jako młody chłopak okazał się pracowity i błyskotliwy. Ojciec Pierra nalegał aby syn kształcił się w kierunku podjęcia w przyszłości stanowiska urzędnika. Stąd też w 1888 roku Bonnard ukończył wydział prawa. Jednocześnie, od 1887 roku uczęszczał do Academie Julian – popularnej wówczas, prywatnej szkoły artystycznej. Tam poznał Paula Serusiera, który wkrótce założył grupę Nabiści, a Bonnard od początku brał czynny udział w budowaniu tego ruchu. W marcu 1891 roku pierwszy raz wystawił swoją pracę w ramach Salonu Niezależnych, ale renomę zyskał dzięki afiszom, litografiom i ilustracjom. To pozwoliło mu z resztą całkowicie poświęcić się zawodowi malarza, zrezygnować z pracy, którą wykonywał “na siłę”. Zmarł na Lazurowym Wybrzeżu, 23 stycznia 1947 roku. Do końca życia pozostał prostym człowiekiem. Przez większość czasu żył na uboczu i stronił od modernistycznych nowinek. Wysławiając kolor i światło, stworzył jedne z najbardziej wrażliwych i szczerych prac XX wieku.

Bonnard, View of le Cannet roofs, 1942

Aut.: Julia Pasek

Wywiad z laureatką Olimpiady Artystycznej – Julią Dudek

Indeks na uczelnię i zwolnienie z matury z historii sztuki? Da się zrobić, ale jak? Odpowiedź jest prosta: Olimpiada Artystyczna, ale prosta nie jest droga, którą trzeba przejść, by odnieść sukces. Każdego roku do Olimpiady przystępuje około 2000 uczniów z terenu całego kraju, a do finału dochodzi około 100 osób. Spośród finalistów Komitet Główny, w skład którego wchodzą wybitni specjaliści w dziedzinie historii sztuki wyłania około 16 laureatów. 

Czytaj więcej...

Motyw: cierpienie w sztuce

Cierpienie często towarzyszy człowiekowi. Jego przyczyną może być choroba, ból, strach, czyjaś śmierć, niespełniona miłość, tęsknota… Straszne i poruszające jest cierpienie osób bezbronnych i słabych, dzieci. Różne też bywają reakcje na cierpienie. Niektórzy buntują się przeciw niesprawiedliwości losu, inni przyjmują je z pokorą, mówiąc, że cierpienie uszlachetnia.

Czytaj więcej...

Motywy w sztuce: rodzina

Łączy ich pokrewieństwo lub powinowactwo. Wielopokoleniowa, patriarchalna rodzina połączona silnymi więzami była w dawnej kulturze polskiej przedstawiana jako jeden z filarów narodowego bytu. Dopiero dziewiętnastowieczny bunt romantyków odrzucił wizerunek tradycyjnej rodziny. W sztuce XX wieku coraz trudniej znaleźć w sztuce i literaturze wizerunki wzorowej rodziny. Wiele jest jednak prac i utworów poświęconych rozkładowi więzi rodzinnych. Motyw rodziny możemy analizować na przykładach prac z różnych okresów sztuki, w różnych kontekstach. Zobaczcie!

Czytaj więcej...